Прайшло больш за чатыры гады з моманту, як беларусы могуць атрымліваць біяметрычныя дакументы. Паводле звестак на снежань мінулага года, ID-карты атрымалі ўжо 520 тысяч беларусаў. Улады абяцалі зручнасць і прастату ў выкарыстанні. Але ці ўсё так гладка? Чытачы «Люстэрка» расказалі, з якімі праблемамі сутыкнуліся.
Імёны герояў зменены дзеля іх бяспекі.
Як расказвала прэс-сакратарка Нацыянальнага цэнтра электронных паслуг, на ID-карце ёсць звесткі пра прапіску, сямейнае становішча, і «ў выпадку вашай згоды любая арганізацыя, якая мае магчымасць працаваць з такім дакументам, зможа адсутную інфармацыю атрымаць». Але аказваецца, што ўсё не так проста.
— Далёка не ўсюды стаяць счытвальнікі, таму ў месцах, дзе патрабуюць прапіску, даводзіцца насіць з сабой даведку-выпіску з прапіскай, — расказвае Алена. — Добра, што большасць установаў на гэта забівае і запісвае адрас рэгістрацыі са словаў. А вось родная паліклініка мне адмовіла ў абслугоўванні. Давялося браць выпіску з ID-карты, потым з ёй ісці ў паліклініку.
Паводле іншай чытачкі, Ірыны, праблемы са счытвальнасцю прапіскі з ID-карты настолькі частыя, што многія ведамствы проста вераць на слова.
— Пішуць са словаў, мала дзе карэктна працуе апарат. Ну ці ім проста не ўмеюць карыстацца, — тлумачыць беларуска.
Ёсць праблемы і са звесткамі пра дзяцей і шлюбы. У пашпартах старога ўзору стаялі адпаведныя штампы, і не было неабходнасці насіць дадатковыя дакументы. Аднак праз тое, што ID-карты не ўсюды карэктна працуюць, цяпер даводзіцца браць з сабой пасведчанні пра шлюб і нараджэнне дзяцей.
— Асабліва за мяжой, — адзначае Ілля. — Я, напрыклад, жыву ў Расіі, і наяўнасць ID-карты са звесткамі, але адсутнасць штампаў у пашпарце — гэта праблема.
Здараюцца нязручнасці і ў банках. Так, Марына звярнулася ў банк з ID-картай замест старога пашпарта, і давялося выдаткаваць нашмат больш часу, каб унесці новыя звесткі.
— Вымушаная была ўводзіць коды, якія даюць падчас выдачы карты, па некалькі разоў, бо сістэма ў банку не заўсёды іх счытвала, — кажа беларуска.
— Для верыфікацыі ў МСІ (міжбанкаўская сістэма ідэнтыфікацыі. — Заўв. рэд.) мне давялося ехаць у свой родны горад за 200 кіламетраў, бо проста ўвесці звесткі ID-карты было недастаткова, — расказвае Кацярына.
Ёсць пытанні і з мабільнымі аператарамі. Напрыклад, у Ігара не атрымалася зарэгістраваць еЅІМ: у аплікацыі А1 чып ID-карты не спрацаваў.
Пры гэтым многія ўладальнікі карт адзначаюць, што сістэма з кодамі на паперцы, якую выдаюць разам з картай, даволі нязручная:
— Не вельмі зразумела, дзе захоўваць коды, бо ты ніколі не ведаеш, калі яны табе спатрэбяцца. Ну альбо ты мусіш заўсёды іх памятаць, хоць яны табе патрэбныя радзей, чым ПІН ад карткі. І калі код забудзеш, то ID-карта ператвараецца ў гарбуз: нельга рэгістраваць угоды з нерухомасцю, ды і даведку пра рэгістрацыю атрымаць таксама. Простай схемы, як гэты код абнавіць, няма. Відаць, трэба мяняць саму карту.
Што кажуць у Дэпартаменце па грамадзянстве і міграцыі МУС
Пад выглядам беларускі, у якой не спрацавала ID-карта, журналістка «Люстэрка» патэлефанавала ў Дэпартамент па грамадзянстве і міграцыі МУС. Спецыяліст адзначыў, што ў сітуацыях, калі не спрацоўваюць карты, вінаваты не чып, а часцяком праграмнае забяспечанне:
— Гэта не ў карце, так, не ў чыпе рэч, а ў праблеме ў тым, што на тым баку, ну, няма адпаведнага праграмнага забяспечання. Што з вашай картай рабілі? Проста прыкладвалі? Для таго каб запрацавала вось гэтая вось скрыначка, у якую спецыялісты ставяць карту, трэба яшчэ кліенцкая праграма, праграмнае забяспечанне, якое дазваляе счытваць гэтую карту, аўтарызавацца ў сістэме, запытаць адсутныя на карце звесткі. А калі вы прыйшлі ў паліклініку і вам сказалі, што карта не працуе, — гэта не адказ. З такім жа поспехам можаце карту прыкласці да шафы і сказаць, што яна не працуе. [Адказ быў бы], калі б яны сказалі: «У нас стаіць адпаведнае праграмнае забяспечанне, якое дазваляе працаваць счытвальніку, які счытвае інфармацыю, [але яна не працуе]». Разумееце, вы можаце карту паспрабаваць счытаць нават з дапамогай тэлефона, у якім ёсць NFC. Спампаваць, да прыкладу, картрыдар любы, прыкласці да тэлефона і прытрымлівацца інструкцый. Там тры маніпуляцыі — і вам выведзе звесткі, якія ўтрымліваюцца ў чыпе.
Што да звестак пра рэгістрацыю месца жыхарства, то тут схема крыху складанейшая, адзначыў спецыяліст дэпартамента. Але яна таксама выканальная пры правільнай наладцы ПЗ.
— Звесткі пра рэгістрацыю трэба запытваць у інфармацыйных уліках Міністэрства ўнутраных справаў з дапамогай, зноў жа, пэўных паслуг, аўтарызацыі і ўсяго астатняга. Увядзення PIN 1 і ўвядзення PIN 2 для апрацоўкі звестак і гэтак далей. І запыту адпаведных звестак, — адзначыў спецыяліст.
Ён жа параіў у выпадку такіх праблем пісаць скаргі ў Мінсувязі і іншыя ведамствы, якія адказваюць за выкарыстанне праграмнага забяспечання (напрыклад, у выпадку з паліклінікамі гэта Міністэрства аховы здароўя).
Таксама супрацоўнік пацвердзіў, што ва ўладальнікаў ID-карт бываюць праблемы і ў банках, якія «недапрацавалі сваё ПЗ».
— Міжбанкаўская сістэма ідэнтыфікацыі асобы пабудаваная такім чынам, што не ўспрымае счытванне гэтай карты і можа яе нават заблакаваць, — расказаў супрацоўнік дэпартамента. — Калі няма адпаведнага праграмнага забяспечання, калі карту ўстаўляюць, сістэма, якая стаіць у банках, не ўспрымае яе і блакуе чып. Да прыкладу, у некаторых банкаўскіх сістэмах стаіць кліенцкая праграма, у якой не трэба ўводзіць PIN 1. А для доступу да аўтарызацыі карты яго ў любым выпадку трэба ўводзіць. І, адпаведна, калі набіраеш PIN 1, сістэма проста блакуе гэты чып як шкоднаснае ПА. І далей ужо чалавеку даводзіцца звяртацца ў Нацыянальны цэнтр электронных паслуг, РУП «Крыптатэх», каб паспрабаваць разблакаваць гэтую карту.
Паводле спецыяліста дэпартамента па грамадзянстве і міграцыі МУС, карта з заблакаваным чыпам ўсё роўна дзейнічае.
— Проста нейкі функцыянал чыпа немагчыма далей выкарыстоўваць, — адзначыў ён.
Але што рабіць, калі ўладальнік карты забыў пін-коды? Мяняць яе? Супрацоўнік МУС адзначыў, што гэта неабавязкова:
— Уся візуалізацыя карты адлюстроўвае практычна ўсё, што будзе ў чыпе. За выключэннем таго, што ў чыпе ёсць яшчэ электронны лічбавы подпіс, нейкі сертыфікат адкрытага ключа, які дазваляе вам дыстанцыйна нешта рабіць. Таму калі вы не карыстаецеся гэтым, то неабавязкова карту мяняць.
Чытайце таксама
Поблагодарить за статью